Podatek u źródła – czym jest WHT i kogo dotyczy w Polsce?

Podatek u źródła – czym jest WHT i kogo dotyczy w Polsce?

Inwestujesz w zagraniczne akcje lub ETF-y i zastanawiasz się, dlaczego na konto trafia mniej pieniędzy niż oczekiwałeś? Winowajcą może być podatek u źródła WHT – mechanizm, który działa cicho w tle, ale potrafi znacząco uszczuplić Twoje zyski.

Czym jest podatek u źródła (WHT) i jak działa mechanizm poboru?

WHT to skrót od angielskiego Withholding Tax, czyli podatek u źródła. Polega na tym, że podatek jest pobierany bezpośrednio przez podmiot wypłacający należność – zanim pieniądze trafią do odbiorcy. Oznacza to, że nie musisz samodzielnie obliczać i odprowadzać tej kwoty do urzędu skarbowego, bo robi to za Ciebie tzw. płatnik.

Przykład: jeśli amerykańska spółka wypłaca Ci dywidendę w wysokości 1000 dolarów, to na Twoje konto może trafić np. 700 dolarów, bo 300 dolarów (30%) zostało automatycznie potrącone przez brokera lub spółkę jako podatek u źródła.

Kto jest zobowiązany do pobierania WHT – płatnik i podatnik

W polskim systemie podatkowym rozróżniamy dwie strony:

• Płatnik – to podmiot wypłacający należność (np. spółka wypłacająca dywidendę, bank wypłacający odsetki). To on pobiera podatek i przekazuje go do urzędu skarbowego.
• Podatnik – to odbiorca należności, czyli np. inwestor otrzymujący dywidendę lub odsetki.

W Polsce płatnikami WHT są m.in. spółki wypłacające dywidendy akcjonariuszom zagranicznym, banki wypłacające odsetki podmiotom zagranicznym oraz firmy licencjobiorcy przekazujące należności licencyjne za granicę.

Stawki podatku u źródła w Polsce

Standardowe stawki WHT w Polsce określa ustawa o podatku dochodowym i wynoszą:

• Dywidendy – 19% dla podmiotów z UE/EOG, 19% lub wyżej dla podmiotów spoza UE (zależnie od umowy)
• Odsetki – standardowo 20%
• Należności licencyjne – standardowo 20%

Warto wiedzieć, że stawki te mogą być obniżone lub zerowe, jeśli między Polską a krajem odbiorcy obowiązuje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO).

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania – umowy UPO i certyfikat rezydencji

Podwójne opodatkowanie to sytuacja, w której ten sam dochód jest opodatkowany zarówno w kraju źródła, jak i w kraju zamieszkania podatnika. Polska zawarła ponad 90 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, m.in. ze Stanami Zjednoczonymi, Niemcami i Francją.

Aby skorzystać z obniżonej stawki WHT wynikającej z umowy UPO, konieczne jest przedstawienie certyfikatu rezydencji podatkowej. To dokument wystawiony przez zagraniczny urząd skarbowy, potwierdzający, że podatnik jest rezydentem podatkowym danego kraju.

Przykład: bez certyfikatu rezydencji USA pobiorą 30% WHT od dywidendy. Po jego dostarczeniu stawka spada do 15% – zgodnie z polsko-amerykańską umową UPO. Różnica przy dywidendzie rzędu 10 000 złotych to aż 1500 złotych w kieszeni inwestora.

Praktyczne przykłady: WHT przy inwestowaniu w zagraniczne ETF-y i akcje

WHT przy akcjach amerykańskich

Inwestując przez polskiego brokera w akcje spółek z USA, standardowo zostanie pobrane 15% WHT od dywidend (po dostarczeniu formularza W-8BEN, który zastępuje certyfikat rezydencji). Pozostałe 4% musisz rozliczyć samodzielnie w Polsce do pełnej stawki 19%.

WHT przy ETF-ach z siedzibą w Irlandii

Popularne europejskie ETF-y są rejestrowane w Irlandii, co nie jest przypadkiem. Irlandia ma korzystną umowę z USA – pobiera tylko 15% WHT od dywidend ze spółek amerykańskich zamiast standardowych 30%. Dzięki temu inwestor w ETF traci mniej na podatku u źródła, zanim dywidenda trafi do funduszu.

ETF-y akumulujące (Acc) automatycznie reinwestują dywidendy, co sprawia, że podatek u źródła WHT jest rozliczany na poziomie funduszu, a Ty nie musisz wykazywać go w zeznaniu rocznym – choć sam podatek i tak wpływa na wyniki funduszu.

Podsumowanie – podatek u źródła WHT a Twoje inwestycje

Znajomość mechanizmu podatku u źródła WHT to podstawa świadomego inwestowania za granicą. Odpowiedni wybór struktury inwestycji, znajomość umów UPO i korzystanie z certyfikatów rezydencji mogą realnie zwiększyć Twoje zyski – czasem o kilka procent rocznie, co przy długoterminowym inwestowaniu daje ogromną różnicę.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady finansowej ani inwestycyjnej.